Sayı 88

Havva Yılmaz   Sinemada din, maneviyat, Tanrı’yla ilişki, inanç krizi ve varoluşsal sorgulama ekseninde çok güçlü bir gelenek var. Ingmar Bergman’ın kült filmi The Seventh Seal (1957) akla gelen ilk örneklerdendir. Bergman’ın hem hem yönettiği hem de senaryosunu kaleme aldığı film Orta Çağ’da geçer. Haçlı Seferleri’nden dönen bir şövalyenin “Ölüm” ile oynadığı satranç oyunu üzerinden insanın…

Ahmet Murat Özel İbn Acîbe, Mi’râcü’t-teşevvüf adlı küçük tasavvuf sözlüğünde, tasavvuf terminolojisinde ikili karşıtlıklar hâlinde bulunan bir kavram setini ele alır: “His-mana”. Bu ikiliden his, duyu, hatta duyusal olarak (duygu ya da duygusal değil), mana ise anlam ya da anlamsal olarak tercüme edilebilir. İbn Acîbe hissi, eşyayı zahirî, katı ve opak yönüyle ele almak; buna…

Süleyman Turan* Giriş Yerine: Modern İnsanın Anlam Arayışı ve Yeni Dinî Hareketler Evrende yegâne sorumluluk sahibi varlık olan insan, yeryüzüne düşüşünden itibaren sürekli bir anlam arayışı içinde olmuştur. Nitekim anlam ve anlamlandırma insan gerçeğinin bir olgusudur; bilen, yapıp eden, tavır takınan, isteyen, özgür hareketleri olan, çalışan, eğiten ve eğitilen, inanan, konuşan vb. özellikleriyle insanoğlunun ortaya…

Yasin Ramazan*   Kategori Hatası Bir öğrenci düşünün; yıllar boyu matematiğin derinliklerine inmiş, türevlerin mantığını kavramış, integrallerin sınırlarında dolaşmış ve karmaşık sayılarla boğuşmuş olsun. Tüm bu yorucu mesainin ardından bir gün tahtanın karşısına geçip hocasına şu soruyu sorsun: “Peki, tüm bunların nihayetinde matematiğin sonucu nedir?” Bu soru, dil bilgisi kurallarına uygun dizilmiş kelimelerden oluşsa da…

Hüseyin Etil  Eleştiri, Kriz ve Devrim Modern toplum en temelde eleştiri ve kriz kültürüdür. Ünlü kavram tarihçisi Reinhart Koselleck Eleştiri ve Kriz (1959) isimli kitabında eleştiri, kriz ve devrim arasında kurduğu içsel bağıntılarla modern kültürün entelektüel, ahlaki ve politik nihilizminin dinamiklerini ikna edici bir şekilde tasvir etmiştir. Ona göre kriz eleştiriyi doğurmaz, eleştiri krize yol…

Kübra Bahçi*   “Kaygıların hasıyım, ad oldu insan bana.” Niyâzî-i Mısrî   İçinde bulunduğumuz sosyal ağların bizlere nasıl davranılması, neyin amaçlanması, neye dair çaba harcanması gerektiğine dair sunduğu hazır cevaplar; insanın bu ön verilerden bağımsız bir şekilde “Niçin varım? Varlığımın anlamı nedir? Neyi yapmalıyım, neyi umabilirim?” gibi soruları sormasını, işleyen bir sistemi boşuna yavaşlatan lüks…

İshak Arslan* Bu kısa değerlendirmede, Din Düşüncesi: Dinselin Ekonomisi, Dönüşümü, Geleceği (Küre Yayınları, İstanbul, 2024) başlıklı kitapta önerdiğim çerçeve ışığında çağdaş din düşüncesinin üç güncel meselesine değineceğim. İlki, içeriği ve yoğunluğu zamana ve mekâna göre değişen dinsel gerilim ve şiddetin niçin binlerce yıldır sonlanmadığı ve neredeyse her nesilde yeniden ortaya çıktığıdır, ikincisi din-dışı ve dinimsi…

Hayrettin Nebi Güdekli* Hayatın anlamı sorusunun insanlık tarihi boyunca farklı dinlerin, inançların ve düşünce geleneklerinin ilgi odağı olduğunu ve anlamlılık ile anlamsızlık arasında gidip gelen geniş bir yelpazede farklı cevaplar üretildiğini söyleyebiliriz. Düşünce tarihi söz konusu olduğunda insanın nihai amacının en yüksek iyiye ve kalıcı mutluluğa ulaşmak; doğa ile uyum içinde yaşamak, insanın gücü kapsamında…

Abdullah al-Mamun* Giriş: Dünyevileşme Nedir ve İslam Dünyasındaki Problemlere Bir Bakış Dünyevileşme, çoğu zaman dindarlığın zayıflaması, maneviyatın kaybı veya insanın dünya nimetlerine aşırı bağlanması gibi bireysel bir ahlaki gevşeme olarak anlaşılır. Bu tanımlama büsbütün yanlış değildir, ancak meselenin kökenindeki derinliği bütünüyle kavramaktan uzaktır. Zira dünyevileşme yalnızca kalbî bir yönelim değişikliği değil, aynı zamanda insanın dünyayı,…

Selman Dilek “Dört Kitabın Manası” yazı dizisinin ilk halkasında, Musevî nübüvvetin taşıdığı hikmeti -bilhassa tevhidin tenzihî safvetini ve bu safvetin tarihte muhafazası olarak şeriatın kurucu rolünü- “kıraat” çizgisi içinde takip ettik. Bu ikinci halkada ise İsevî nübüvvetin manasına yöneliyoruz: İlahi rahmetin beşerî bir mazhar üzerinden nasıl tecelli ettiğini; başka bir deyişle teşbihin hassas mizânını anlamaya…