Yazı Arşivi

01 Ekim 2025

Feyza Ketenci*   “Rahm (akrabalık), Rahmân’dan bir daldır. Allah ona şöyle hitap etmiştir: ‘Seni yerine getirene ben de ulaşırım. Seni kesenle ben de ilişkimi keserim.’” (Buhârî, Edeb, 13; Tirmizî, Birr, 16)     Sadreddin Konevî (ö. 673/1274) ve bilhassa İbnü’l-Arabî’nin (ö. 638/1240) düşüncesinde doğa konusu, içkin (immanent) bir Tanrı tasavvuru olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda…

01 Ekim 2025

Selman Bayer Bir ölümün hortlağımsı diriliğinde yaşıyoruz epeydir. Yas gibi ölüm de bir süreç. Ölü olduğumuzu kabul edemediğimiz için yeniden dirilemiyoruz. Halüsinatif bir arafta devinen, sayıklayan bir yığınız artık. Amansız bir hastalık uğramış bu çağa. Yüz binlerce yıldır devam eden bir hayatın asıl kaynağıymış gibi davranan bir ahmaklığın ürünleriyiz hepimiz. Hayatın bizimle başlayıp bizimle biteceğini…

01 Ekim 2025

Selman Dilek Bir önceki yazıda, dinî düşünce ve yaşam üzerindeki baskın üç yaklaşım olan İslamcılık, modernizm ve gelenekçiliği mercek altına almış; bu yaklaşımların her birinin imkânlarını ve sınırlılıklarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmiştik. İslamcılığın dinî metinleri ve tarihi siyasallaştırarak anlamı iktidar ve mücadele eksenine çektiğini; modernizmin dinî bilgiye yönelik yenilikçi çabasının ise fıkıh ve kelam gibi kurucu…

01 Ekim 2025

Hasan Sevil Bilindiği üzere Cenab-ı Allah insanoğlunu kendisine kulluk yapmak üzere yaratmıştır. Peki insan nedir? Allah Teâlâ’nın beyan ettiği “Vemâ halaktul cinne vel inse illa liyabudû” (Zâriyât, 51:56) ayet-i kerîmesinde geçen insan kelimesinden ne anlamalıyız? İnsan kelimesinden İslami ilimler literatüründe, ruh ve ceset, yani ruh ve beden anlaşılır. İnsanı tanımlarken bedeni ruhtan, ruhu bedenden ayrı…

01 Ekim 2025

Mustafa Hakan Alvan* İslam’ın hikmet ve irfan veçhesini yaşatmak gayesini baş tacı eden tekkelerde, doğumdan ölüme kadar zamana ve zemine göre ilahi okuma âdeti vardır. Ramazan ayında oruçla ilgili ilahiler, rebiyülevvel ayında Hz. Peygamberin dünyayı teşrifi ile ilgili ilahiler, cemaziyülevvel ve cemaziyülahırda üç aylara girmeden önce manevi olarak arınmak için tövbe ile ilgili ilahiler, zilkade…

01 Ekim 2025

Turgay Şafak   Giriş Birçok mutasavvıf, şair ve filozof, yolculuk metaforu ile kişisel manevi yolculuklarını ve deneyimlerini kaleme almıştır. Mutasavvıf şair ve edipler arasında maddi âlemleri aşarak manevi âlemlere kanat çırpan, hakikat yolcusunun katetmesi gereken menzilleri, karşılaşabileceği engelleri, yüzleşmesi gereken olumsuz hasletleri, ulaşılması gereken faziletleri, hakikate ulaşmak için geride bırakılması ve terk edilmesi gereken taallukatı…

01 Ekim 2025

Necmettin Şahinler   İman edenler için şüphesiz en büyük mutluluk, Allah’ın onlara vaadi olan cennete girmek ve daha da ötesi “Cemal”e kavuşmaktır.[1] Başka bir ifadeyle cennet, Allah’ın cemalinin en mükemmel tecellisi, cehennem ise celalinin bir yansımasıdır. Bu nedenle “Rahmeti gazabını geçmiş” olan Allah’ın cenneti, cehennemine kıyasla çok daha sınırsız/geniştir. Kur’ân’da cennetten bahsedilirken “gökler ve yer kadar…

02 Temmuz 2025

Malcom Ferdinand* Atmosferdeki sera gazlarının yoğunluğunun artmaya devam etmesi ve buna ek olarak küresel ısınma, biyolojik çeşitliliğin hızla yok olması, insan dışındaki tüm hayvan türlerinin kötü muameleye maruz kalması, doğal kaynakların tükenmesi ve deniz ile kara ekosistemlerinin geri döndürülemez biçimde kirlenmesi, hepsi bir bütün olarak devam eden ekolojik krizin parçalarını oluşturuyor ve bu kriz, insan…

02 Temmuz 2025

Souleymane Bachir Diagne * Sömürgecilikten arındırılmış (dekolonize edilmiş) felsefe tarihi, farklı bir felsefe tarihi düşünme zorunluluğundan ileri gelir; çünkü şimdiye kadar tesis edilmiş felsefe tarihi ve tarih felsefesi “Batı” coğrafyası içinde doğup gelişmiş ve daha baştan kendisini sıra dışı bir dar görüşlülükle tanımlayıp sınırlamıştır. Hegel, Husserl ve Levinas örneklerini burada anacağız. Batılı Olmayan Felsefe Konferansı…

02 Temmuz 2025

Asım Cüneyd Köksal*   İslam bir ideoloji midir? Bu soruya hem İslam’ı gönülden benimseyen hem de İslam karşıtı tutumlar skalasının bir yerinde pozisyon tutan birçoklarınca olumlu cevap veriliyor. İdeolojinin İslam da dâhil olmak üzere dinleri kapsayan bir şümule sahip olup olmadığına karar vermek için, bu kavramın ortaya çıkışından itibaren tarihçesini gözden geçirmekte yarar var. “İdeoloji”…