Dosya

Mustafa B. Bozkurt*   Fransız tarihçi Philippe Ariès, 1960’da neşrettiği L’Enfant et la Vie Familiale sous l’Ancien Régime [Eski Nizam’da Çocuk ve Aile] kitabında[1] daha sonraki yıllarda çok tartışılacak bir inceleme yaptı ve çocukluğun “icat edilmiş” bir şey olduğunu iddia etti. Ona göre tarihin geniş bir kısmında, neredeyse Aydınlanma Çağı’na kadar çocukluğa özel bir anlam…

Murat Erşen*   Ve yine bu şekilde düşündüm ki hepimiz yetişkin yaşa varmadan önce çocuk olduğumuz ve uzun süre çoğu kez birbirleriyle çelişen ve belki de hiçbiri bize hep en iyiyi öğütlemeyen arzularımız ve öğretmenlerimiz tarafından yönlendirildiğimiz için yargılarımızın doğumumuzdan itibaren aklımızı tam olarak kullanmamız ve yalnızca onun tarafından yöneltilmemiz durumunda olacağı kadar arı ve…

Mark Rowlands* Aziz Pavlus’un Korintlilere yazdığı mektuplardan birinde, yetişkin olmanın ne anlama geldiği konusunda kesin bir tavır takınır: “Çocukken çocuk gibi konuştum, çocuk gibi anladım, çocuk gibi düşündüm. Ama adam olunca çocukça şeyleri bir kenara bıraktım.” [1] Son zamanlarda, işler benim için biraz farklı bir hâl aldığından, Pavlus’un haklı olup olmadığını daha sık sorgular oldum….

Nathanael Stein* Önce kolay soru geldi; oğlum, dört yaşına bastıktan birkaç ay sonra şöyle sordu: “Gerçek miyiz?”[1] Soru aniden geldi gerçi ama tamamen durduk yere geldi de denemezdi; ben de hızlıca cevap verebildim: Evet, biz gerçeğiz ama Frozen’daki Elsa ve Anna, bu iki karakter gerçek değil. Bitti. Ama birkaç hafta sonraki soru, havuzdan sıçrayan su…

Henry Cowles* Psikolojide “kuram kuramı” (theory theory) adı verilen bir kuram vardır. Bu, kuramlar hakkında bir kuramdır.[1] Kulağa gayet açık gibi gelse de, kuram kuramı sezgilere aykırı sonuçlara yol açar. Yaklaşık çeyrek yüzyıl önce psikologlar, bilimsel kuramların gelişimiyle çocukların düşünme biçimi de dâhil gündelik düşünme biçimi arasındaki önemli bağlantılara dikkat çekmeye başladılar. Kuram kuramcılarına göre,…

James Brooke-Smith* Jean-Jacques Rousseau’nun Émile ya da Eğitim Üzerine (1762) adlı eseri, modern dünyada eğitim üzerine yazılmış belki de en etkili yapıttır.[1] Rousseau’nun doğrudan deneyim ve yaratıcı oyun yoluyla öğrenmeyi savunması, İsviçreli eğitim reformcusu Johann Pestalozzi’yi, Alman eğitimci Friedrich Fröbel’i ve anaokulu hareketini derinden etkilemiştir. Zihnin yanı sıra bedenin de eğitilmesine yaptığı vurgu, 19. yüzyılda…

Ömer Türker Tasavvuf tarihi, İbnü’l-Arabî’yle birlikte yeni bir döneme girer. İbnü’l-Arabî hem Yeni Eflatuncu kozmolojiyi hem de İbn Sînâcı varlık-mahiyet ve zorunlu-mümkün ayrımını tevarüs ederek sufilerin önceki tecrübe ve yorumlarını esas alıp yeniden yorumlamış ve kendisine özgü bir nazariyeye dönüştürmüştür. Bu nazariyenin iki temel işlevi olduğu söylenebilir. Birincisi, sufilerin tecrübelerini yorumlamasıdır. İkincisi ise sufilerin tecrübelerini…

Eşref Altaş* Sufi gelenek ile felsefe arasındaki ilişki, birçok polemiğe konu olmuştur. Bu tartışmalardan biri de Konevî ile Tûsî arasındaki yazışmalarda görülür. Polemiğin özü, felsefenin hakikate ulaştırmada yeterli bir yöntem olup olmadığıdır. Bilindiği gibi, Gazzâlî, eserlerinde bazı tikel örnekler üzerinden felsefenin tutarsız ve temelsiz olduğunu savunmuştu. Konevî ise felsefeye yönelik eleştirisini farklı bir zemine oturtarak…

Feyza Ketenci Hz. Mûsâ ve Hızır kıssası denildiğinde üzerinde durulan mesele ve bu meselenin nasıl ele alınacağına dair çerçeveyi genellikle aralarındaki velilik-nebilik ilişkisi belirlemiştir. Nitekim dinî düşünce tarihinde konunun ele alınışı da hep bu yönde olmuş, Hz. Mûsâ’nın temsil ettiği bilgi peygamberlik bilgisi, Hızır’ınki ise velinin bilgisi şeklinde görülerek bu iki bilgi arasındaki irtibata dikkat…

    “Bilgi kudrettir, bilgi merhamettir.” İbnü’l-Arabi   Modern dünya her yönüyle tam bir üretim çağıdır: Üretmek ve var etmek arzusu kadar modern insanı harekete geçirebilecek başka bir saik akla gelmez, üretmenin yüceltildiği kadar başka hiçbir şey modern dünyara geçer akçe olarak kabul edilmez.   Yaşadığımız dünya her ne kadar ürünlerini tüketen görece “pasif” kitleler cihetinden…