Sabah Ülkesi

CAM KIRIKLARI ÜZERİNDE; İSLAM, DİL VE HAKİKAT

Yazar: Paola García* Kelimeler gerçekliği kaçınılmaz şekilde perdeler ve yanlış yorumlar, fakat çelişkilidir ki gerçekliği tartışmak için zorunludurlar. Friedrich Nietzsche bu sorunu dilin “yasaması” olarak tanımlar ve onu, kendisi sayesinde kelimelerin kavramlar hâline geldiği süreç olarak tarif eder; bu bağlamda kelimeler “az veya çok birbirine benzer sayısız örneğe… asla eşit olmayan ve bu yüzden tümüyle…

ARAPÇA ÇEVRİLEMEZ MİDİR?

Yazar: Robyn Creswell* İster gerçekten mevcut olsunlar ister olmasınlar, çevrilemez kelimeler karşılaştırmalı edebiyat derslerimizde elde bulunan malzemedir. Lafzi çeviri hakkında, şair Forrest Gander’i işlediğim bir seminerde öğrencilere kendi favori çevrilemez kelimemi söyleyerek işe başladım -çevrilemez kelimeler, yani her dilde bulunup bir başka dilde muadili olmayan, bundan dolayı söz konusu dili konuşanlara özel veya onlara özgü…

İSLAM DÜŞÜNCESİNDE DİLİN KAYNAĞI MESELESİ

1Bu makalede doktora tezimizden faydalanılmıştır. Bkz.: Ramazan Demir, Arap Dilbilimcilerine Göre Dillerin Kaynağı Meselesi, (Basılmamış Doktora Tezi, MÜ SBE Arap Dili ve Belâgatı Bilim Dalı), İstanbul, 2008. Yazar: Ramazan Demir* İnsanın düşüncelerini, duygularını ve meramını ifade etmek üzere sesleri, heceleri, kelimeleri ve cümle gruplarını anlamlı ve ahenkli bir şekilde bir araya getirerek oluşturduğu semboller bütünü…

DİL ÜZERİNE DAĞINIK MÜLAHAZALAR

Yazar: Klaus Voswinckel* Konuşulan cümleler benim dünyayla bağlantılarımdır. Ve bakışlarım, nefes alıp verişlerim, güne doğru attığım mütereddit adımlarım, düşünmüş olduğumdan da fazla, dile bağlıdırlar. * Şeylere dokunabiliriz. Elle, dille. Onlara isim veririz. Bu şekilde onları öne çıkartır, tekilleştirir, diğerlerinden ayırırız. Görünüre getirir ve onlarla ilişki kurarız. Nedir bu ilişki peki? * Bir şey konuşur, bana…

DUNS SCOTUS; VARLIĞIN TEK ANLAMLILIĞI, MODERN FELSEFE VE TEOLOJİ

Yazar: Philip Tonner* Orta Çağ’ın İskoçyalı filozofu John Duns Scotus (1266-1308) son yüzyılda hem felsefe hem teoloji çevrelerinde yeni bir ilgiye nail oluyor. Bu ilgide Martin Heidegger (1889-1976) ve Gilles Deleuze’ün (1925-1995) payı hiç de azımsanacak derecede değildir. İki filozof da sırasıyla yirminci yüzyılın başlarına ve ortalarına tarihlenen felsefe maceralarının şekillenme döneminde Scotus düşüncesiyle yoğun…

ARAP SÖZLÜKÇÜLÜĞÜNE GENEL BİR BAKIŞ

Yazar: Ali Benli Dilin temel yapıtaşları sesler ve onların oluşturduğu sözcüklerdir. Tek başlarına bir anlama gelmeyen sesler, her dilin kendi iç düzeni içerisinde bir araya gelip anlamlı sözcükler oluşturur. İnsanın etrafını saran evren, kendi özvarlığı, iç dünyası, eylemleri, düşünceleri, hayalleri kısacası kuşatamayacağı kadar çok şey dilde bir sözcükle karşılık bulur. Zaman içinde sözcükler farklı anlam…



17. YÜZYILDA OSMANLI KUDÜS’ÜNDEN BİR PORTRE: EFSANEVİ ŞEYH MUHAMMED B. MUHAMMED EL-HALÎLÎ

Yazar: Ali Qleibo On sekizinci yüzyılın ilk on yılında Osmanlı’nın uzak eyaletlerinde düzensizlik hâkimdi; nitekim bu dönemde Osmanlı ordusunun dikkati dışarıdaki savaşlardaydı. Eşkıyalar, yol kesen haydutlar ve yağmacı Bedeviler köyleri, kentleri ve Filistin’den Mekke’ye yol alan hac kervanlarını dehşete düşürüyorlar, yağmalıyorlardı. Bu teröre alışmış ürkek Kudüslülere ancak şehir surlarının ardına çekilmek kalıyordu. Gece bütün kapılar…

AŞK DERDİNE DERMAN ŞİİR VE MUSİKİDİR

Yazar: M. Hakan Alvan & Türkan Alvan Geleneksel tıp, vücuttaki safra, kan (dem), balgam ve sevdadan ibaret dört sıvının (ahlât-ı erba,a) dengesiyle insan sağlığının dengelendiğini anlatır. Ahlât-ı erba,a, her insanın mizacında farklı oranlardadır. Osmanlı hekimleri bu yüzden, kendisine gelen hastanın mizacını tanımayı çok önemserdi. Çünkü mizacın bozulması anlamına gelen hastalık, bu sıvıların dengesizliğiyle alakalıdır. Mesela,…

FUAD KÖPRÜLÜ-NAZİF BEY-SEYYİD NESİB EFENDİ ARASINDA TASAVVUF TARİHİ YAZICILIĞI ÜZERİNE BİR TARTIŞMA II:

Yazar: Semih Ceyhan Sabah Ülkesi’nin bir önceki sayısında Cumhuriyet öncesi modern Türk tarihçiliğinin kurucu figürlerinden biri olan Mehmed Fuad Köprülü (1890-1966) ile Nazif Bey (?) arasında tasavvuf histografyasının nasıl olması gerektiği üzerine Dersaâdet ve İkdâm gazetlerinde yayınlanan bir tartışmayı söz konusu etmiştik. Tartışmanın devamını da bir sonraki sayıda ele alacağımızı vadetmiştik. Bu vaadi gerçekleştirme adına…

UNUTUŞ VE HATIRLAYIŞIN ÜLKESİ: HAFIZA -UNUTMAK KELİMESİNİN KÖKEN İNCELEMESİ-

Yazar: Asım Gültekin Unutmak kelimesini irdelemeye, anlamaya, çözmeye çalıştığımızda ilk aklımıza gelecek kelime sadece bende değil, çoğumuzda un olacaktır muhtemelen. Tabii çoğumuzun aklına kelimeleri kökeni bakımından irdelemek düşmediği için bizim çok tabii yol ve yöntemlerle yaptığımız bu iş çoklarınca “Allah Allah bu neden daha önceden aklıma gelmemişti?” şeklinde bir tepki ile karşılanıyor. Tabii biz kelimeyi…

AVMOSTALJİ: FENOMENOLOJİK BİR İNCELEME

Yazar: Dylan Trigg White Flint Alışveriş Merkezi’nin Harabeleri Washington’ın yaklaşık 19 kilometre kuzeyinde, Bethesda Softworks’un hemen ilerisinde, arazinin üzerinde hareketsiz bir şekilde White Flint Alışveriş Merkezi’nin harabeleri durur. Bu yerden geriye neredeyse hiçbir şey kalmamıştır. Burada sadece, kendisini etrafındaki çorak topraklardan ayırabilmeyi başarmış ve neredeyse terk edilmiş Lord&Taylor mağazası durur. Bu harabe içinde White Flint’in…

NOSTALJİNİN İZİNDE

Yazar: Ylva Østby Hafıza ne işe yarar? Sayesinde başka şeyleri hatırladığımız şeyleri bize bildirmenin dışında tabii. Ancak bu tür bir hafıza, epizotlardan oluşan otobiyografik anımsamadan farklıdır zira bu anımsamada yeniden bolca deneyimleme ve zihinde canlandırma vardır. Bu makalede nostaljinin bazı boyutlarına değineceğim: Nostalji nedir ve ne işe yarar? Marcel Proust’un 20. yüzyılın başlarında kaleme almış…