Sabah Ülkesi

ANTHONY STEINBOCK İLE SÖYLEŞİ

“Kalbin Fenomenolojisi”  Kadir Filiz ve Abdullah Başaran Amerikalı felsefeci Anthony Steinbock günümüzde fenomenolojinin ön önemli temsilcilerinden biridir. Uzun yıllar Güney Illinois Üniversitesi Carbondale’de görev yapan Steinbock, şu an Stony Brook Üniversitesi felsefe bölümünde hocalığa devam etmektedir. Amerika, Almanya ve Fransa’da felsefe eğitimi gören fenomenolog altı kitap ve birçok makale kaleme almıştır. Kendi üniversitesindeki Fenomenoloji Araştırma…

OSMANLI TASAVVUFUNUN MENŞEİ İRAN MI?: MİRZA HÜSEYİN DÂNİŞ’İN “EDEBİYÂT-I SÛFİYYE” YAZISI HAKKINDA

Yazar: Semih Ceyhan[1]   asrın başında sömürgecilik faaliyetleri Osmanlı tebaası içindeki muhtelif milletlerin ulus-devlet ve kültürel milliyetçilik temelli siyasi bağımsızlık kazanımlarına sadece yol açmadı; eşzamanlı olarak çoğu millet “megola idea/büyük ülkü”sü zemininde kendi tarihini hatta tüm beşerî tarihi yeniden örgütlemeye, Batı’daki insani ve sosyal bilimlerin modern yöntemleri uyarınca, daha çok pozitivist söylemle tarihin yeniden yazımına…

POLİTİKA OLARAK ÇEVİRİ

Yazar: Barbara Cassin* Umberto Eco bir keresinde “Avrupa’nın dili çeviridir.” demişti. Ya felsefi ve politik bir bakış açısından, çeviri yalnızca Avrupa’nın dili değil, dünyanın diliyse? Çevrilemezler Sözlüğü’nden (Le Vocabulaire européen des philosophies: dictionnaire des intraduisibles) hareketle,1Cassin, Barbara, ed. 2004. Le vocabulaire européen des philosophies, dictionnaire des intraduisibles. Paris: Seuil. politik bakımdan Avrupalı bir tavrı irdeleyeceğim:…

TARİHSEL HADİSE

Yazar: François Dosse* Hadisenin dört bir yandan “geri dönüş”üne şahitlik ediyoruz.1Editörün notu: Fransızca “événement” kelimesi Türkçede sadece “hadise” ile karşılanmayabilir, “vaka” ve “olay” sözcükleri de muhtemel çevirilerdir. Özellikle tarihî hadise bağlamında “vaka” kelimesi, vakayinameler ve vakanüvisler göz önüne alındığında … Continue reading Fransız Gallimard Yayınları bünyesinde “Fransa’yı Yaratan Günler” dizisinin yeniden doğuşu, bunun birçok belirtisinden sadece…

SALGIN VE İNSANLIK: DÖNÜŞEN RİSK VE SONLANDIRIL(A) MAYAN KIRILGANLIK

Yazar: Yunus Kaya Sabah Ülkesi için 2019 yılında kaleme aldığım yazıda1 insan yaşamında son yüzyıllarda yaşanan değişimleri bazı temel göstergeler üzerinden ele almaya çalışmıştım. Bahsi geçen yazıda insan nüfusundaki artış, şehirli yaşamın hâkim yaşam biçimi hâline gelmesi, ekonomik dönüşüm ve sanayileşme, eski ve yeni uluslararası işbölümü ve ülkeler ve toplumlar arasındaki artan temas ve bağlar…

ÇEPERLERİ SAVUNURKEN

Yazar: Costica Bradatan Birine baktığınızda, birini dinlediğinizde,” diye soruyor Abdül, “o kişinin gerçekten bir hayatı var mı diye hiç düşündünüz mü?” Abdül, Mumbai’nin Annawadi gecekondu mahallesinde çöp ayrıştırıcısı ve Katherine Boo’nun unutulmaz biyografik romanı Sonsuz Güzelliklerin Ardında’nın baş karakteri. Ona göre “Köpek gibi yaşayan insanın bile bir nevi hayatı var”. Dünyanın en işlek merkezlerinden biri…



İKİ FİLOZOF DOST OLUNCA: HENRİ BERGSON VE WILLIAM JAMES MEKTUPLAŞMALARI

Yazar: Adem Beyaz* Alman-Fransız geleneğinin temsil ettiği Kıta Felsefesi ile İngiliz-Amerikan geleneğinin temsil ettiği Analitik Felsefe arasındaki çatışma, rekabet, zıtlık ve hatta husumet, felsefeyle ilgilenen çoğu insanın bildiği bir durum. Son dönemde bu durum büyük ölçüde aşılmış olsa da 20. yüzyılın başlarında iki taraf arasındaki uçurum gözle görülür bir hâle gelmeye başlamıştı. Fakat o yıllarda…

FRIEDRICH RÜCKERT ŞAİR VE FİLOLOG BİR BAŞKA ORYANTALİST

Yazar: Muhammed Vural* 19. yüzyılın ilk çeyreğinde akademik bir disiplin olarak şarkiyat, İngiltere’den sonra adım adım Batı Avrupa’da neşvünema bulmaya başlamıştır. Fransız oryantalist Silvestre de Sacy’nin (1758-1838) gayreti sayesinde Paris şehri, entelektüel seviyede Doğu’yla tanışmanın merkezi hâline gelmiştir. Çalışmalarından çok yetiştirdiği öğrencileriyle etkili olan De Sacy, çok sayıda Alman öğrencisi sayesinde Alman şarkiyat bilimlerinin kurulmasına…

ZAMANA YAZMAK

Yazar: Selman Bayer İnsanın neden yazdığı sorusu insanın yazma serüveni kadar eskidir. Farklı dönemlerde, farklı kültürlerde verilen cevaplara bakıldığında, sebep ne olursa olsun hemen hemen aynı sonuca varılır: bir başkasına ulaşmak! Yazmak ikiz kardeşi anlatmakla birlikte insanın sosyal bir varlık olduğuna, bir ötekine ihtiyaç duyduğuna dalalettir artık. Yani, “Başkalarının aşkıyla başlıyor hayatımız” diyen şairle “Cehennem…

KLASİKLERİ NEDEN OKURUZ?

Yazar: Abdelfattah Kilito* Eskileri okumanın özelliği nedir?1Bu makale yazarın Fî cevvi mine’n-nedemi’l-fikrî (Entelektüel Pişmanlık Atmosferinde) (Milan: Editions Almutawassit, 2020) kitabından alınmıştır. Eskiler bizim dünyamıza ait değiller, huzur içinde uyuyorlar, onları uyandırmamızı da istemiyorlar. Bırakalım da ölüler gömsün ölülerini. Ama yargımızda bir anlığına tereddüt edebilir ve belki de onlarla kurulan iştirakten faydalar, kazançlar sağlanabileceğini varsayabiliriz. Yine de onlardan…

AZİZ MAHMUD HÜDÂYÎ’NİN FELSEFESİ (Mİ?): MEHMED HALİD BAYRI’YA (1896-1958) GÖRE TASAVVUFİ HALK EDEBİYATINDA DÖNÜM NOKTASI

Yazar: Semih Ceyhan* Cumhuriyet ideolojisinin Türklük olgusundan hareketle halk kimliğini inşa ve tahkim sürecinde, yeni dönemin aydınları dil milliyetçiliğinden millî din felsefesine ve Türk toplumsallığından estetik düşüncedeki yerlilik vurgusuna uzanan yelpazenin her bir kıvrımını tarihsel araştırmanın verileriyle, ancak politik hedefler doğrultusunda bezemeye pek eğilimliydiler. Köprülüzade Mehmed Fuad (Köprülü) 1912’de Türk Yurdu dergisinde kaleme aldığı iki…

BİR YOLCULUK HİKÂYESİ: SELMÂN-I FÂRİSÎ

Yazar: Mehmet Cemâl Öztürk* Asıl adı Mâhbe b. Bûzehmeşân b. Mürselân b. Yehbûzân olan Selmân-ı Fârisî (v. 36/656 [?]) Müslüman olduktan sonra Selmân İbnü’l-İslâm diye tanınmış, Selmân el-Hayr, Selmân-ı Pâk veya Selmân el-Hakîm diye de anılmıştı. Selmân-ı Fârisî, İran’ın İsfahan şehrine bağlı “Cey” köyünde Zerdüşt bir ailede dünyaya geldi. Babası Zerdüşt din adamı, köyün dihkanı…